Wat is maatschappijwetenschappen?

Waarom kies je MAATSCHAPPIJWETENSCHAPPEN in de bovenbouw van de havo?  

Alle leerlingen in de vierde (vmbo en havo) of de vijfde klas (vwo)  krijgen verplicht maatschappijleer. Daarnaast kun je op de havo ook maatschappijwetenschappen kiezen als examenvak!!

In de profielen C&M en E&M is het een profielvak en bij N&G en N&T kun je het vak kiezen in het vrij deel. Op het Vwo wordt het vak niet aangeboden (als je dit wel graag wilt, mag je dit best melden aan je afdelingsleider!). Het is een volwaardig vak van 320 uur (dit betekent 2 lesuren per week verdeeld over twee jaar; en natuurlijk nog wat tijd in dalton en thuis). Maatschappijwetenschappen wordt afgesloten met een centraal schriftelijk eindexamen. 

Hieronder kun je lezen waar maatschappijwetenschappen over gaat en waarom je het wel of niet zou moeten kiezen.

Wat is maatschappijwetenschappen?

Zoals de naam al doet vermoeden hebben maatschappijleer en maatschappijwetenschappen iets met elkaar te maken. Er zijn belangrijke overeenkomsten (ze gaan allebei over de maatschappij), maar er zijn ook belangrijke verschillen. Het belangrijkste verschil is dat maatschappijleer verplicht is. Je moet het eigelijk zien als een soort korte inburgeringscursus voor alle Nederlanders: de basiskennis die je moet hebben als burger in onze samenleving. Deze kennis gaat over de rechtsstaat, de parlementaire democratie en de verzorgingsstaat en de pluriforme samenleving.

Maatschappijwetenschappen verruimt je zicht op de wereld waar je deel van uitmaakt. Maatschappijwetenschappen gaat namelijk veel dieper in op de verschillende thema’s die in onze samenleving van belang zijn. Het is bovendien een goede voorbereiding op verschillende sociaal georienteerde opleidingen zoals Journalistiek, HBO Rechten, Sociaal Juridische Dienstverlening (SJD), Bestuurskunde, Sociaal Pedagogische Hulpverlening (SPH), Maatschappelijk Werk (MW), Cultureel en Maatschappelijke Vorming (CMV), Pedagogiek, PABO, Management, Economie en Recht (MER), Communicatie en Media en Entertainment Management (MEM).

Welke thema’s komen bij maatschappijwetenschappen aan bod?  

Het thema MASSAMEDIA. We kijken allemaal naar de TV en lezen ook nog wel eens een krant. De rol van de massamedia in ons leven is veel groter dan we misschien wel denken. We proberen bij maatschappijleer de volgende vragen te beantwoorden:

• Wat is de invloed van de massamedia op ons gedrag?
• Hebben de gebeurtenissen in GTST invloed op onze normen en waarden?
• Krijgt de politicus die het meest op TV komt ook de meeste stemmen?
• Moeten journalisten zich aan regels houden?
• Worden wij wel goed ingelicht over gebeurtenissen in andere delen van de wereld?

Het thema ONTWIKKELINGSSAMENWERKING EN INTERNATIONALE VERHOUDINGEN. Nederland is één van de weinige landen met een aparte minister voor ontwikkelingssamenwerking, maar:

• Hoeveel geeft Nederland aan ontwikkelingssamenwerking uit en waarom?
• Wat zijn de oorzaken voor de armoede in de Derde Wereld?
• Waarom gaat er meer geld vanuit de Derde Wereld naar het rijke westen dan andersom?
• Werkt de hulp van de NOVIB?

Het thema MULTICULTURELE SAMENLEVING. We zeggen dat Nederland een multiculturele samenleving is, maar:

• Wat is een multiculturele samenleving eigenlijk?
• Moeten immigranten zich aanpassen of mogen ze een deel van hun eigen cultuur houden?
• Hoe krijg je de Nederlandse nationaliteit?
• Hoe komt het dat in de ene cultuur de groep en in de andere cultuur het individu centraal staat?
• Waarom neem jij je ouders niet in huis als ze oud en grijs geworden zijn en doen mensen in andere landen dat wel?

Het thema POLITIEKE BESLUITVORMING. Veel leerlingen denken dat politiek moeilijk is en saai. Maar als je iets beter weet hoe de politiek in elkaar zit, begin je het vaak toch wel interessant te vinden. Dan kun je je ouders ook eens versteld doen staan door antwoord te geven op één van de volgende vragen:

• Hoe komt het dat de koningin nooit haar mening mag geven?
• Wat is het verschil tussen de PvdA en de VVD?
• Wat is de invloed van Greenpeace op de regering?
• Waarom kreeg Pim Fortuyn zoveel aanhangers?
• Wat heeft Obama wel, dat Balkenende niet heeft?
• Waarom gaan veel mensen niet meer naar de stembus?

 Het thema CRIMINALITEIT EN RECHTSSTAAT. Er zijn mensen die het allemaal niet zo nauw nemen. De samenleving heeft daar last van en wil er wat aan doen, maar doen we dat door meer politieagenten of moeten we meer gevangenissen bouwen? We vragen ons af:

• Welke straf heeft het meeste effect?
• Hoe wordt iemand crimineel? Zit het in de genen of komt het door verkeerde vrienden?
• Hoe zorgen we dat de rechter niet wordt omgekocht?
• Mag je de foto van een winkeldief op internet zetten zodat iedereen weet wie hij in de gaten moet houden?

Misschien wel het leukste onderdeel van maatschappijwetenschappen is het onderwerp ONDERZOEK. Als je alle vragen op dit vel papier wilt beantwoorden moet je onderzoek doen. Maar het ene onderzoek is het andere niet: de ene onderzoeker constateert dat de criminaliteit stijgt, de andere onderzoeker dat de criminaliteit daalt. Wie heeft nu gelijk? Bij maatschappijleer ga je zelf een klein onderzoek doen en leer je kritisch kijken naar de onderzoeksresultaten van anderen. Zo krijg je onderzoeksvaardigheden aangereikt die goed van pas komen bij andere vakken en bij je vervolgstudie.  

DUS: WAAROM KIES JE MAATSCHAPPIJWETENSCHAPPEN?  

• Omdat je geïnteresseerd bent in de wereld om je heen.
• Omdat je je afvraagt waarom sommige mensen crimineel worden en andere niet.
• Omdat je journalist of politicus wilt worden.
• Omdat je wilt weten wat de invloed van videoclips is op jouw gedrag.
• Omdat je je goed wilt voorbereiden op een sociaal georiënteerde opleiding.
• Omdat je naast exacte vakken ook nog een maatschappijvak wilt doen.
• Omdat je je afvraagt of Obama wel of niet uit Irak zal vertrekken. 
• Omdat je in discussies graag wat zinnigs wilt zeggen.

Ja, waarom eigenlijk niet?

Wil je nog meer informatie en bijvoorbeeld eens een boek of een toets bekijken om nog een beter beeld van het vak te krijgen, ga dan eens langs bij Frank Oostwoud (OSW), of Joris van Schilt (JVS). Ook Herman van der Kouwe (KWE) kan eventuele vragen beantwoorden.